Oprócz wymienionych, w utworze poznajemy także innych bohaterów podziemnej, heroicznej walki z okupantem. Jest tu Zeus – Leszek Romański, Oracz – Tadeusz Mirowski, Anoda – Jan Rodowicz (dowódca sekcji „butelki” w akcji pod Arsenałem), Słoń -Jerzy Gawin, Orsza – Stanisław Broniewski, Wesoły – Zygmunt Baczyński – i wielu innych młodych ludzi. Już od pierwszych dni okupacji szukali oni kontaktu z organizacjami konspiracyjnymi. Nie wybrali postawy nakazującej jedynie troskę o przeżycie, lecz walkę. Najpierw były to drobne akcje, mające na celu pokazanie wrogowi, że naród polski nie poddał się najeźdźcom. Z czasem akcje te przekształciły się w Mały Sabotaż. Młodzi bojownicy tłukli szyby witryn tych zakładów fotograficznych, których właściciele wystawiali zdjęcia Niemców. „Akcja fotograficzna Wawra, po kilku miesiącach jej kontynuowania wydała doskonałe wyniki: z ulic warszawskich zniknęły zupełnie fotografie mężczyzn w niemieckich mundurach. „lnne formy działalności sabotażowej to: odstraszanie ludzi od chodzenia do kin, w których wyświetlano faszystowskie filmy; rysowanie na murach i domach znaku żółwia (symbol powolnej pracy na rzecz okupanta) i znaku Polski Walczącej; zrywanie hitlerowskich flag; zawieszanie polskich flag z okazji świąt narodowych.„Chodziło o to, by Niemiec wiedział i czuł, że podbity kraj nie został pokonany, że go jako okupanta nienawidzi. Chodziło o to, by dręczyć i niepokoić nieprzyjaciela unaocznianiem mu, iż istnieją podziemne siły polskie, w każdej chwili gotowe do wyjścia na świat i do odwetu.”Wielkim czynem wsławił się na przykład Alek, gdy zerwał niemiecką tablicę z pomnika Kopernika. Z czasem Mały Sabotaż został zastąpiony przez zorganizowaną działalność dywersyjną.„Walka pod okupacją miała nabrać ostrzejszego wyrazu. Jej znamieniem stawał się pistolet, granat i dynamit.” Jedną z pierwszych akcji było wysadzenie niemieckiego pociągu z transportem. Najsłynniejszym działaniem okazało się odbicie Rudego pod Arsenałem, podczas przewożenia go na przesłuchanie. Nie obyło się bez ofiar. Między innymi niemiecka kula ugodziła Alka, zmarł w wyniku odniesionej rany. Udaną akcją było uwolnienie więźniów wiezionych z obozu koncentracyjnego na Majdanku do Oświęcimia. Nie powiodło się natomiast pod Czarnocinem. Zginął tu ostatni z trójki bohaterów – Zośka.

Książka Kamińskiego stanowi niezwykle ważny dokument historyczny przedstawiający obraz drugiej wojny światowej oraz bohaterskiej postawy młodych ludzi w okupowanej Warszawie. Utwór zalicza się do tzw. literatury faktu, czyli prezentuje rzeczywiste wydarzenia i rzeczywistych bohaterów. Zamierzeniem autora było stworzenie wiarygodnych relacji o ludziach i ich działalności. Dlatego pisało tym, co sam widział, w czym uczestniczył, przedstawiał znane sobie postacie. W ten sposób powstał dokument wojny, zawierający nie tylko autentyczne wydarzenia, lecz także prawdziwe sylwetki bohaterów, młodych chłopców, ich rysy psychologiczne i rozważania o motywacji ich czynów. Bohaterowie utworu są członkami organizacji „Szare Szeregi”, walczącej z okupantem w latach 1939-1944. Wiosną 1939 roku stanowili oni zwartą i zżytą grupę, która ukończyła szkołę, zdała maturę i zamierzała podjąć dorosłe życie. Wczesna młodość chłopców upłynęła na normalnych zajęciach, właściwych ich wiekowi, między szkołą, nauką i rozrywkami. Wielkie wydarzenia historyczne połączyły ich jeszcze bardziej, miejsce wolnego od trosk życia zajęła wspólna walka. Książka opowiada głównie o losach trzech bohaterów: Zośki, Alka i Rudego. Pod tymi konspiracyjnymi pseudonimami kryją się konkretni ludzie. Zośka – to Tadeusz Zawadzki, najpierw harcmistrz 23 Warszawskiej Drużyny Harcerskiej, potem komendant Wawra na Górnym Mokotowie. Zasłynął jako organizator wielu akcji sabotażowych i dywersyjnych. Zginął w sierpniu 1943 roku pod Sieczychami. Jego imieniem nazwano batalion, który okrył się sławą w powstaniu warszawskim. Alek – to Aleksy Dawidowski, podharcmistrz, w podziemnej organizacji Wawer, dowódca drużyny. Za bohaterską postawę w walce został odznaczony najwyższym polskim odznaczeniem bojowym Virtuti Militari. Ze względu na wysoki wzrost nazywano go Glizdą. Ranny podczas akcji odbicia Rudego z rąk gestapowskich oprawców. Zmarł na skutek śmiertelnego postrzału w brzuch. Wreszcie Rudy-Jan Bytnar, harcmistrz, dowódca jednego z plutonów Grup Szturmowych. Umarł w wyniku obrażeń odniesionych podczas przesłuchań w więzieniu (miał wówczas zaledwie dwadzieścia dwa lata).

Akcja „Iliady” rozgrywa się w ostatnim roku wojny. Wydarzenia przedstawione w utworze trwają 49 dni. Epizod, którym zainteresował się Homer, dotyczy osoby Achillesa. Zagniewany i obrażony na Agamemnona za odebranie mu branki, wstrzymał się od walki. Bez niego Grecy wyraźnie przegrywali. Nie pomogły prośby naczelnego wodza. Nieubłagany Achilles wysłał jedynie do boju przyjaciela Patroklesa w swojej zbroi. Sam widok rynsztunku Achillesa wystarczył, by Trojanie cofnęli się. Jedynie Hektor stawił czoła wojownikowi, zabił Patroklesa i zabrał cenną zbroję. Zrozpaczony po stracie przyjaciela, syn Tetydy zapomniał o obrazie i po wykuciu przez Hefajstosa nowej zbroi, żądny zemsty, ruszył w bój. Dopadł Hektora i w krwawym pojedynku zabił go. Zwłoki przywiązał do rydwanu i objechał z nimi mury miasta. Dopiero widząc łzy ojca, Priama, oddał ciało młodzieńca, a sam zajął się pogrzebem swego przyjaciela. Akcję poematu wzbogacają liczne opisy walk i bitew, np. pojedynki Menelaosa z Parysem, Hektora z Patroklesem, Achillesa z Hektorem. Homer szczegółowo opisuje różne rodzaje broni i rynsztunek rycerski, przedstawia również organizację armii. W utworze dowiadujemy się o zajęciach Greków (sceny z życia Achajów przedstawia tarcza Achillesa), żegludze, strojach i pożywieniu. W ten sposób dzieło stanowi również obraz życia ludzi starożytnych. Epopeja ukazuje życie narodu greckiego w ważnym momencie historycznym. Przedstawia wyjątkowe sylwetki bohaterów. Są to dzielni, nieustraszeni wojownicy, dla których zabijanie stało się rzemiosłem. Kierują się różnymi emocjami: gniewem, nienawiścią, miłością, chęcią zemsty. Odmawiają udziału w bitwie, uciekają z pola walki, obrzucają się wyzwiskami, obrażają się, hańbią zwłoki zabitych przeciwników. Mają także dużo zalet. Są mężni i odważni, gotowi ponieść śmierć w imię swoich ideałów. Na uwagę zasługują sylwetki Achillesa i Hektora. Uniwersalizm tych postaci polega na tym, że reprezentują oni istotę człowieczeństwa aktualną w każdej epoce i w rożnym miejscu. Wielu pisarzy i poetów późniejszych wzorowało się na bohaterach „Iliady”, tworząc postacie dzielnych obrońców ojczyzny.

„Iliada” opowiada o dziesięcioletniej wojnie między Grekami (Acha-jami) a mieszkańcami miasta Troja. W literaturze greckiej z czasów starożytnych można wyczytać dokładną historię tej wojny. Troja – to potężne miasto-państwo na zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej. Jej założycielem był podobno Ilos (stąd wywodzi się druga nazwa – Ilion i stąd bierze się tytuł eposu Homera). Z czasem władzę objął Priam, ojciec licznej gromady dzieci, m.in. Hektora, Parysa i Kasandry. Przed narodzinami kolejnego syna Hekate (żona Priama) miała proroczy sen, iż powije płonącą pochodnię, która spali miasto. Toteż gdy narodził się Parys, polecono go zabić. Jednak ulitował się nad niemowlęciem pasterz, porzuciłje w górach, a tam wykarmiła go niedźwiedzica. Chłopiec wyrósł wśród pasterzy na pięknego młodzieńca. Z okazji jakiegoś wesela na ziemi, zaproszono nań wszystkich bogów. Pominięto jedynie Eris, boginię niezgody. Mimo to zjawiała się na uroczystości z jabłkiem ozdobionym napisem „dla najpiękniejszej”. Stało się ono przyczyną sporu między trzema boginiami: Herą, Ateną i Afrodytą. Zeus poprosił Parysa, by rozstrzygnął kłótnię kobiet. Wszystkie trzy próbowały go przekupić, obiecując królestwo całej Azji, mądrość i sławę wodza lub najpiękniejszą kobietę świata. Młodzieniec wybrał Afrodytę i jej ofiarował jabłko. Bogini dotrzymała słowa i wskazała mu Helenę, żonę Menelaosa, króla Sparty. Parys wybrał się wkrótce po nią i pod nieobecność męża wykradł z pałacu i uwiódłszy Troi. Menela-os i Odys wyruszyli za nim z żądaniem oddania kobiety, lecz syn Priama nie wyraził zgody. Oznaczało to wybuch wojny pomiędzy Grecją a Ilio-nem. Obie strony rozpoczęły przygotowania. Po stronie greckiej stanęli najdzielniejsi wojownicy, m.in. brat Menelaosa – Agamemnon, król Myken, ponadto Odyseusz i Achilles. Wkrótce okręty Achajów dotarły pod Troję. Rozpoczęła się trwająca dziesięć lat wojna trojańska. Zwycięstwo przechylało się raz w jedną, raz w drugą stronę, nie przynosząc rozstrzygnięcia. W spór ten zaangażowali się także bogowie: Hera, Atena i Tetyda (matka Achillesa) sprzyjały Grekom, zaś Apollo i Afrodyta -Trojańczykom. Jak wiemy z historii, wojna zakończyła się klęską Troi dzięki pomysłowi Odyseusza. Kazał zbudować olbrzymiego konia, w jego wnętrzu ukryć wojowników. Achajowie stworzyli pozory, że odpływają do domu, lecz nocą powrócili. Mieszkańcy Troi, sądząc, że wróg zrezygnował z walki, wciągnęli konia do środka miasta i hucznie świętowali zwycięstwo. Wojownicy wydostali się z konia, otworzyli bramy miasta i wpuścili Greków. Ci wycięli w pień śpiących Trojańczyków, miasto zrównali z ziemią i odjechali z Heleną do Grecji. Jednak Odys tułał się jeszcze przez następne dziesięć lat, zanim dotarł do rodzimej Italii. Jego przygody opisuje „Odyseja”.

Akcja powieści rozgrywa się w starożytnym Egipcie, w XI wieku przed Chrystusem. Okoliczności te zdradza autor już na wstępie: „Poniższe opowiadanie odnosi się do XI wieku przed Chrystusem, kiedy upadła dynastia dwudziesta, a po synu Słońca, wiecznie żyjącym Ramzesie XIII, wdarł się na tron i czoło swoje ozdobił ureusem wiecznie żyjący syn słońca Sanamen-Herhor, arcykapłan Amona”. Zdanie to streszcza całą akcję powieści. Jest to bowiem historia rządów Ramzesa XII (u schyłku życia) i jego syna Ramzesa XIII. Nie są to postacie historyczne. Archeolodzy i historycy współcześni ustalili, że wśród władców egipskich nie było faraonów o tym imieniu i numerze, istniał jedynie Herhor, który objął władzę po Ramzesie XI. Autor powołał do życia fikcyjne postacie, ale nie przeszkadza to czytelnikowi poznać realia życia starożytnego Egiptu. Narrator utworu z dużą wiedzą geograficzną przemieszcza się po terytorium północno-wschodniej Afryki, informuje o panującym tam klimacie, rodzaju gleb, porach roku uzależnionych od wylewów Nilu. Poznajemy religię Egipcjan, przekrój społeczny państwa, w którym mieszkają chłopi i niewolnicy, żołnierze i dostojnicy kościelni. Jesteśmy świadkami ciężkiej pracy ludu zamieszkującego tereny nad Nilem, uzależnionego od kaprysów tej groźnej rzeki. Narrator zna nie tylko realia historyczne, ale również nastroje panujące wśród Egipcjan i myśli występujących w powieści bohaterów. „Faraon” ukazuje ponadczasowe mechanizmy funkcjonowania państwa, prawa rządzące polityką, sprawowaniem władzy, społeczeństwami. Tematem powieści jest bowiem walka o władzę, konflikt między władzą świecką (faraon) a władzą religijną (kapłanami). Młody Ramzes XIII pragnie przywrócić władzy królewskiej dawną rangę, usiłuje wzmocnić potęgę militarną i ekonomiczną państwa, zapewnić ład i porządek, a także dobrobyt ludowi. Nie udaje mu się zrealizować tego zadania. Zabrakło mu umiejętności politycznych, wyobraźni, nie potrafił wykorzystać wewnętrznych konfliktów dla swoich celów, działał zbyt gwałtownie i pochopnie. Bardziej przenikliwy i ostrożny kapłan Herhor doskonale zna mechanizmy rządzące państwem, sprytnie wykorzystuje własną wiedzę i w ten sposób manipuluje ciemnym, niewykształconym narodem. Dlatego Ramzes musi przegrać.