Iliada Homera

„Iliada” opowiada o dziesięcioletniej wojnie między Grekami (Acha-jami) a mieszkańcami miasta Troja. W literaturze greckiej z czasów starożytnych można wyczytać dokładną historię tej wojny. Troja – to potężne miasto-państwo na zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej. Jej założycielem był podobno Ilos (stąd wywodzi się druga nazwa – Ilion i stąd bierze się tytuł eposu Homera). Z czasem władzę objął Priam, ojciec licznej gromady dzieci, m.in. Hektora, Parysa i Kasandry. Przed narodzinami kolejnego syna Hekate (żona Priama) miała proroczy sen, iż powije płonącą pochodnię, która spali miasto. Toteż gdy narodził się Parys, polecono go zabić. Jednak ulitował się nad niemowlęciem pasterz, porzuciłje w górach, a tam wykarmiła go niedźwiedzica. Chłopiec wyrósł wśród pasterzy na pięknego młodzieńca. Z okazji jakiegoś wesela na ziemi, zaproszono nań wszystkich bogów. Pominięto jedynie Eris, boginię niezgody. Mimo to zjawiała się na uroczystości z jabłkiem ozdobionym napisem „dla najpiękniejszej”. Stało się ono przyczyną sporu między trzema boginiami: Herą, Ateną i Afrodytą. Zeus poprosił Parysa, by rozstrzygnął kłótnię kobiet. Wszystkie trzy próbowały go przekupić, obiecując królestwo całej Azji, mądrość i sławę wodza lub najpiękniejszą kobietę świata. Młodzieniec wybrał Afrodytę i jej ofiarował jabłko. Bogini dotrzymała słowa i wskazała mu Helenę, żonę Menelaosa, króla Sparty. Parys wybrał się wkrótce po nią i pod nieobecność męża wykradł z pałacu i uwiódłszy Troi. Menela-os i Odys wyruszyli za nim z żądaniem oddania kobiety, lecz syn Priama nie wyraził zgody. Oznaczało to wybuch wojny pomiędzy Grecją a Ilio-nem. Obie strony rozpoczęły przygotowania. Po stronie greckiej stanęli najdzielniejsi wojownicy, m.in. brat Menelaosa – Agamemnon, król Myken, ponadto Odyseusz i Achilles. Wkrótce okręty Achajów dotarły pod Troję. Rozpoczęła się trwająca dziesięć lat wojna trojańska. Zwycięstwo przechylało się raz w jedną, raz w drugą stronę, nie przynosząc rozstrzygnięcia. W spór ten zaangażowali się także bogowie: Hera, Atena i Tetyda (matka Achillesa) sprzyjały Grekom, zaś Apollo i Afrodyta -Trojańczykom. Jak wiemy z historii, wojna zakończyła się klęską Troi dzięki pomysłowi Odyseusza. Kazał zbudować olbrzymiego konia, w jego wnętrzu ukryć wojowników. Achajowie stworzyli pozory, że odpływają do domu, lecz nocą powrócili. Mieszkańcy Troi, sądząc, że wróg zrezygnował z walki, wciągnęli konia do środka miasta i hucznie świętowali zwycięstwo. Wojownicy wydostali się z konia, otworzyli bramy miasta i wpuścili Greków. Ci wycięli w pień śpiących Trojańczyków, miasto zrównali z ziemią i odjechali z Heleną do Grecji. Jednak Odys tułał się jeszcze przez następne dziesięć lat, zanim dotarł do rodzimej Italii. Jego przygody opisuje „Odyseja”.