Fantastyką nazywamy twórczość, w której występują elementy inne niż w realnej rzeczywistości. Są to postacie, zdarzenia oraz miejsca, których nie ma w realnym, rzeczywistym świecie. Elementy świata fantastycznego zaczerpnięte bywają głównie z wierzeń ludowych (np. krasnoludki, upiory, wampiry), bądź też z wyobrażeń ludzi o świecie jeszcze nieznanym dla człowieka. Warunkiem istnienia sztuki fantastycznej jest zaakceptowanie takiego nierzeczywistego świata przez odbiorcę. Czytelnik utworów fantastycznych musi uwierzyć w istnienie dziwacznych stworów czy wydarzeń.
Fantastykę dzielimy na dwie grupy:
• Fantasy czyli fantastyka baśniowa.Ten typ twórczości wywodzi się z mitów, baśni i legend. Cechą istotną jest występowanie elementów o charakterze baśniowym, np. elfy, smoki, skrzaty. Od tradycyjnej baśni różni się ten rodzaj fantastyki tym, że nie posiada jasno sformułowanego morału, a akcja toczy się w jakichś nierealnych światach (tzw. światach równoległych).
• Science fiction czyli fantastyka naukowa. Utwory tego typu przedstawiają wydarzenia dziejące się w przyszłości, oparte na wyobrażeniach o rozwoju techniki. Akcja toczy się w przestworzach międzyplanetarnych, na innych planetach lub w innych układach słonecznych. Jeśli miejscem wydarzeń jest nasza Ziemia, to uległa ona skomplikowanym zmianom i przekształceniom. Literaturę science fiction cechuje przede wszystkim słownictwo nacechowane technicznie. Mamy tu do czynienia z wieloma urządzeniami i maszynami, wprowadzone zostały niezwykłe czasem neologizmy. Zawsze też pojawia się motyw kontaktu z inną cywilizacją. Są jednak również motywy wędrowne, zaczerpnięte z baśni, np. poszukiwania skarbu, walka dobra ze złem, odkrywanie tajemnic, pokonywanie groźnych smoków. Czasem trudno jest wyraźnie oddzielić wyżej wymienione typy fantastyki, gdyż elementy baśniowe pojawiać się mogą w utworach o charakterze science fiction, a w typowych utworach o charakterze fantazji baśniowej odnaleźć można motywy naukowe. Jedno należy powiedzieć: jeśli w opowiadaniu lub powieści pojawi się smok, cyborg lub upiór, mamy do czynienia z fantastyką.